Titel: Van 'meedenken met' naar 'beslissen voor'. Morele problemen bij zorgbeslissingen van familieleden en mantelzorgers voor verminderd
beslissingsvaardige ouderen in de thuissituatie
Netwerk: Academische Werkplaats Ouderenzorg Noordelijk Zuid-Holland
Projectnummer: 311060301
Doelgroep: naasten van ouderen met verminderde beslissingsvaardigheid, (thuiswonende) ouderen, thuiszorgmedewerkers en artsen betrokken bij de zorg van ouderen
Startdatum: oktober 2009
Looptijd: 4 jaar
Waarom is het project gestart?
In de zorg voor ouderen met verminderde beslissingsvaardigheid verandert de rol van familieleden en naasten langzaam naar mantelzorger tot uiteindelijk zelfs vertegenwoordiger. Deze verschuiving van verantwoordelijkheden heeft gevolgen voor de normen en waarden die zij gewend waren te hanteren binnen de relatie. Vaak worstelen naasten met de vraag hoe ze goede zorg kunnen bieden en daarbij recht kunnen blijven doen aan de autonomie en eigenheid van ouderen zelf. Professionele zorgverleners vragen zich af welke ruimte zij hebben om zich met de thuissituatie te bemoeien of in te grijpen.
Wat houdt het project in?
Antwoorden op de vragen: met welke morele problemen krijgen naasten te maken in de zorg voor thuiswonende ouderen die de regie aan het verliezen zijn, hoe gaan zij daarmee om, wat betekenen deze, hoe ontstaan ze en op welke wijze zouden ze beter te hanteren zijn? Bedoeling is een oplossingsrichting te vinden in praktisch bruikbare ‘richtlijnen’ en adviezen die antwoorden geven op verschillende vragen. Zowel voor de ouderen zelf (‘wat moet ik mijn kinderen vertellen nu het nog kan?’), de familieleden (‘wat beslist moeder zelf en waar mag of moet ik me als dochter mee bemoeien? Hoe doe ik recht aan haar autonomie?’), de thuiszorgmedewerkers (‘wat moet ik met de familie overleggen en wat met mevrouw zelf?’) en huisartsen (‘wanneer mag ik ingrijpen als het thuis niet meer gaat en hoe betrek ik de familie daarbij?’).
Wat is de aanpak?
Om gegevens te verkrijgen, maken de onderzoekers gebruik van verschillende methodes. De basis zijn de interviews met ouderen en hun naasten en met artsen en thuiszorgmedewerkers. Op basis hiervan worden vragenlijsten gemaakt die aan de verschillende doelgroepen worden voorgelegd. De uitkomsten van zowel de interviews als de vragenlijsten vormen de grondslag voor conceptadviezen, die een focusgroep gaat beoordelen.
Wat gaat het opleveren?
Een handreiking aan ouderen, hun familieleden en betrokken zorgverleners die helderheid geeft in de complexiteit en samenhang van belangen. Met de resultaten van het onderzoek worden verschillende ondersteuningsproducten gemaakt voor de betrokken doelgroepen, zoals (na)scholing, voorlichtingsmateriaal en artikelen in landelijke media en vakbladen.
Dit onderzoek is gekoppeld aan het project ISCOPE en de resultaten worden ook toegepast in het maken van zorgplannen voor kwetsbare ouderen.
Meer informatie
Dr. D.P. Touwen,