Om U

Wie: Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen (30 partners)
Naam project: Om U
Doel: gecoördineerde zorg voor kwetsbare ouderen
Middel: inzet praktijkverpleegkundigen en screening patiënten(informatie)
Uitgevoerd door: Rhijnhuysen, Stadsmaatschap Utrecht, MediBilt, UMC Utrecht

Screening als wapen voor betere ouderenzorg

Met ruim 1900 patiënten is de praktijk van huisarts Ria van Bodegom iets kleiner dan gemiddeld. Daar staat tegenover dat in de Utrechtse wijk Kanaleneiland allochtonen oververtegenwoordigd zijn. “Veel van mijn patiënten hebben mede door de taalbarrière een kennisachterstand en een deel is zelfs analfabeet”, legt Van Bodegom uit.

Dat maakt communiceren lastig. Hoe kom je er dan achter of er medisch meer bij een patiënt speelt? Daarbij heeft een huisarts vaak onvoldoende zicht op de overige zorg die patiënten krijgen. Een bezoek aan het ziekenhuis of een specialist betekent niet automatisch dat de huisarts te horen krijgt wat er is gebeurd. Of welke medicijnen zijn voorgeschreven.

Niet meedenken

”Een Turkse patiënt heeft een hersenbloeding gehad, kampte met ernstige slikproblemen en heeft ook diabetes”, vertelt Van Bodegom. “Hij werd door de neuroloog met een voedingssonde naar huis gestuurd. Maar de specialist had niets geregeld voor zijn diabetes terwijl de sondevoeding van invloed was hierop. Al die specialisten lossen alleen het stukje op waar zij over gaan. Maar ze denken niet mee over wat de patiënt nog meer aan zorg nodig heeft. Uiteindelijk kon ik hem onder brengen bij een geriater.”  

Betere zorg

Om de zorg voor ouderen met zulke complexe problemen drastisch te verbeteren is het Nationaal Programma Ouderenzorg in het leven geroepen. Het programma financiert tientallen experimenten en onderzoeken die ervoor moeten zorgen dat ouderen over een paar jaar betere zorg krijgen.

Een van de experimenten van het Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen (NUZO) is het project ‘Om U’. Maar liefst 5.000 ouderen, 90 huisartsen en 15 praktijkverpleegkundigen werken er aan mee.
Met speciaal voor de doelgroep ontwikkelde vragenlijsten willen de deelnemers proberen ouderen met complexe problemen op te sporen. Door de vragen met patiënten door te nemen, ontstaat beter zicht op hoe het er met hen voorstaat. Een koppeling met informatie uit het huisartsen informatiesysteem moet een beter beeld en uiteindelijk betere zorg opleveren.
Bij kwetsbare ouderen gaat het om patiënten met meerdere problemen zoals diabetes, psychische klachten, hoge bloeddruk, dementie, meerdere medicijnen en depressies. Vaak melden zij zich niet (tijdig) bij een huisarts waardoor ze niet of te laat de juiste zorg krijgen.

Onderzoeken

“Eén groep huisartsen krijgt aan de hand van de vragenlijsten twee à drie keer per jaar te horen wie de mogelijke kwetsbare ouderen in de huisartsenpraktijk zijn”, verduidelijkt projectmanager Angelien Borgdorff van Stadsmaatschap Utrecht, een samenwerkingsverband van een kleine honderd huisartsen dat deelneemt aan NUZO.
De tweede groep huisartsen krijgt steun van een praktijkverpleegkundige die de vragenlijst structureel gebruikt en ook zorg biedt. Laatste is de controlegroep, daar wordt de gebruikelijke zorg geboden. Borgdorff: “Julius centrum van het academische ziekenhuis in Utrecht, voert het wetenschappelijk onderzoek uit zodat straks helder is wat het beste werkt.”

Handvatten

Huisarts Van Bodegom hoopt dat het project ‘Om U’ handvatten geeft voor betere ouderenzorg. “In mijn praktijk zijn zat mensen met minstens drie ziekten en meer dan vijf verschillende medicijnen. Tegelijkertijd is er een aantal patiënten die ik twee of drie jaar niet heb gezien. Het zou heel fijn zijn als we die allemaal actief in de gaten kunnen houden en niet pas als ze zich met ernstige problemen melden.”

Bekijk ook de beschrijving van het project Om U en van het Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen